انواع شمع خودرو
شمعها با توجه به طراحي موتورها، انواع مختلفي دارند. در حالت كلي شمعها به دو نوع گرم و سرد تقسيم ميشوند.
شمع گرم: اين نوع از شمعها گرماي حاصل از احتراق را در مدتزمان بيشتري در خود حفظ ميكنند، كه اين امر موجب سوختن رسوبات روغن و كربن حاصل از احتراق روي شمع ميشود. درصورتيكه رسوبات باقيمانده از احتراقهاي قبلي از بين نرود موجب ايجاد آسيب در شمع ميشوند. از اين نوع شمعها در خودروهايي كه موتورهايي با دور كمتر و دماي توليدي پايينتري دارند كه در اصطلاح به آنها سرد كاركرد ميگويند استفاده ميشود. پايهي اين نوع شمعها معمولا بلندتر است و گرما در مدتزمان بيشتري درون آنها باقي ميماند. به همين علت الكترودها دقيقا در داخل محفظهي احتراق و در مجاورت حرارت قرار دارند و با توجه به حرارت بالايي كه دارند، در هرلحظه آمادهي ايجاد جرقهي بعدي هستند.
شمع سرد: نوع ديگري از شمعها، شمعهاي سرد نام دارند. شمعهاي سرد به علت كوتاه بودن پايه بعد از هر جرقه و احتراق، گرماي خود را از دست ميدهند. اين نوع شمعها از ايجاد احتراق زودرس در موتور جلوگيري ميكنند. زيرا اگر شمع در دماي بالا باقي بماند، در اثر مجاورت با گرماي موجود در پيستون، زودتر از حد مجاز جرقه و احتراق ايجاد ميكند كه اين موجب پايين آمدن كيفيت احتراق ميشود. بهمرورزمان اين احتراق زودرس موجب آسيب به قطعات و لرزش در موتور ميشود. شمعهاي سرد در موتورهايي كه كاركرد در دماهاي بالايي دارند استفاده ميشوند.
اما اگر بخواهيم شمعها را از جهت نوع ساختاري و كيفيت بررسي كنيم به تعداد متنوعي از شمعها برميخوريم. جنس و شكل الكترود بهكاررفته در ساخت شمعها نقش تعيينكنندهاي در كيفيت آنها دارد كه اين موجب ايجاد تنوع در شمعها ميشود. در اينجا ميخواهيم به معرفي انواع شمعها به لحاظ كيفيت و ساختار بپردازيم.
شمعهاي نيكلي: اغلب شمعهاي موجود در بازار الكترودي از جنس نيكل دارند. اين نوع شمعها داراي الكترودي مركزي با شكل تخت بوده و به علت آلياژ بهكاررفته در ساخت الكترود، از مقاومت گرمايي كمتري نسبت به شمعهاي جديدتر برخوردارند و طول عمر كوتاهتري دارند. عموما بعد از هر ۲۰۰۰۰ كيلومتر بايد اين نوع شمعها تعويض شوند. البته اين زمان به نوع كاركرد موتور هم بستگي دارد. همچنين مصرف سوخت در اين نوع شمعها از شمعهاي جديدتر بالاتر است.
شمعهاي پلاتينيومي: نوع ديگر شمعها به لحاظ جنس الكترودها شمعهاي پلاتينيومي هستند. اين شمعها از الكترودهايي از جنس پلاتينيوم بهره ميبرند و با توجه به اينكه اين عنصر خاصيت ضد خوردگي دارد و از مقاومت گرمايي بالايي برخوردار است، ازاينرو اين شمعها از پايداري خوبي در برابر دما بهرهميبرند كه اين ميزان تا دماي ۲۵۰۰ درجه سانتيگراد برآورد ميشود. همچنين بعد از ۱۰۰۰۰۰ كيلومتر كاركرد موتور، نياز به تعويض دارند. معمولا الكترود مثبت اين شمعها سوزني شكل هستند كه موجب بالا رفتن دقت و قدرت جرقهزني در موتور ميشود. شمعهاي پلاتينيوم از قيمت بالاتري نسبت به شمعهاي نيكلي برخوردارند كه باگذشت زمان متوجه خواهيد شد كه استفاده از اين شمعها به افزايش طول عمر قطعات موتور و بهبود كيفيت كاركرد موتور مثل افزايش شتاب و كاهش مصرف سوخت منجر خواهد شد. پس استفاده از اين نوع شمعها نسبت به شمعهاي معمولي بهصرفهتر است.
شمعهاي ايريديومي: الكترود مثبت اين سري از شمعها از جنس ايريديوم ساختهشده است. همچنين يك نقطه از جنس پلاتين در ساخت الكترود منفي و در محل جرقهزني بهكار برده ميشود كه موجب افزايش طول عمر اين نوع شمعها شده است. چراكه ايريديوم فلزي از خانوادهي پلاتين است و خواصي مشابه پلاتين دارد. شمعهاي ايريديومي مقاومت دمايي بالاتري نسبت به شمعهاي پلاتينيومي دارند و بههمين علت اين نوع شمعها از طول عمر بالاتري برخوردارند. شمعهاي ايريديومي هم معمولا داراي الكترود سوزني با دقت و قدرت جرقهزني بالا هستند و تقريبا كاربردي مشابه شمعهاي پلاتينيومي دارند.
شمعهاي چند الكترودي: شايد برخي تصور كنند اين نوع شمعها از كيفيت جرقهزني بالاتري به نسبت شمعهاي تك الكترودي برخوردارند. اما در حقيقت اين شمعها تنها دوام و طول عمر بيشتري نسبت به شمعهاي تك الكترودي دارند، كه در ادامه به تشريح علت آن ميپردازيم. با هربار جرقهزني به دليل دماي بالا قسمت بسيار ناچيزي از الكترودها از بين ميرود. ازآنجاييكه تنها يك جرقه و آنهم در كوتاهترين فاصله بين الكترود مركزي و يكي از الكترودهاي منفي ايجاد ميشود پس تنها يكي از الكترودهاي منفي در اين جريان الكتريكي القايي درگير ميشود. تا زماني كه اين الكترود كمترين فاصله را با الكترود مركزي داشته باشد و هنوز خوردگي زياد نشده باشد اين الكترود كار جرقهزني را انجام خواهد داد. اما درصورتيكه مقدار اين خوردگي زياد و فاصلهي دو الكترود از هم زياد شود الكترود ديگري كه فاصله داشته باشد جرقه را ايجاد ميكند. درنتيجه با از بين رفتن يك الكترود، الكترودهاي بعدي درگير جرقهزني خواهند شد. درنتيجه زمان بيشتري بهطول ميانجامد تا الكترودها شكل اوليهي خود را از دست بدهند و كيفيت شمع از بين برود.
شمعهاي مقاومتي: در طراحي اين نوع شمعها يك مقاومت سراميكي ۵ كيلو اهمي بهكاررفته كه وظيفهي خنثي كردن نويزي كه در اثر جرقهزني ايجاد ميشود را بر عهده دارد. اين مقاومت از ايجاد اختلال در امواج راديويي در اثر تداخل جريانهاي الكتريكي جلوگيري ميكند. اين نويز ميتواند باعث اختلال در عملكرد راديوي خودرو يا تلفن همراه شود. همچنين ممكن است موجب بروز آسيب به قطعات الكتريكي خودرو شود.
برچسب: شمع خودرو،
ادامه مطلب
